โรคความดันโลหิตสูงถือเป็นภาวะที่ร่างกายมีแรงดันในหลอดเลือดแดงสูงกว่าปกติ ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ควบคุม อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น โรคหัวใจ หรือโรคหลอดเลือดสมอง นอกจากการทานยาตามที่แพทย์สั่งแล้ว การปรับพฤติกรรมการกินถือเป็นเรื่องที่สำคัญเช่นกัน และเชื่อว่าคงมีหลาย ๆ คนที่ไม่มั่นใจว่า ผู้ที่มีภาวะความดันสูง ห้ามกินอะไรบ้าง ทั้งนี้ เพื่อช่วยให้การควบคุมความดันโลหิตมีประสิทธิภาพ OMRON ได้รวบรวมกลุ่มอาหารอันตรายที่ควรหลีกเลี่ยง พร้อมแนวทางการปฏิบัติตัวมาฝากกันในบทความนี้เลย
พฤติกรรมการบริโภคอาหารส่งผลต่อระดับความดันโลหิตโดยตรง การรู้เท่าทันและหลีกเลี่ยงอาหารที่มีส่วนประกอบที่กระตุ้นให้ความดันพุ่งสูง จึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม โดยมี 5 กลุ่มอาหารหลักที่ต้องระวัง ดังนี้
โซเดียมเป็นตัวการหลักที่ทำให้ร่างกายกักเก็บน้ำไว้ในกระแสเลือดมากขึ้น ส่งผลให้หัวใจต้องทำงานหนักเพื่อสูบฉีดเลือด และทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นตามมา อาหารที่ควรระวังไม่ได้มีแค่เกลือแกง หรือน้ำปลาเท่านั้น แต่ยังรวมถึงผงชูรส ซอสปรุงรสต่าง ๆ น้ำจิ้ม บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และอาหารหมักดอง ซึ่งมีปริมาณโซเดียมแฝงอยู่สูงมาก
อาหารแปรรูป เช่น ไส้กรอก กุนเชียง เบคอน แฮม อาหารแช่แข็ง หรืออาหารกระป๋อง มักผ่านกระบวนการที่ต้องใช้โซเดียมในปริมาณสูง เพื่อยืดอายุการเก็บรักษาและเพิ่มรสชาติ การรับประทานอาหารเหล่านี้เป็นประจำจะทำให้ร่างกายได้รับโซเดียมเกินความจำเป็นโดยไม่รู้ตัว ซึ่งส่งผลเสียต่อระบบหลอดเลือดและหัวใจโดยตรง
ไขมันอิ่มตัวที่พบในเนื้อสัตว์ติดมัน หนังเนื้อสัตว์ ครีมแท้ และไขมันทรานส์ที่มักอยู่ในขนมอบ เบเกอรี่ ครีมเทียม หรือเนยขาว จะเข้าไปเพิ่มระดับคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี (LDL) ในเลือด ทำให้เกิดคราบไขมันเกาะตามผนังหลอดเลือด ส่งผลให้หลอดเลือดตีบและแข็งตัว หัวใจจึงต้องใช้แรงดันมากขึ้นในการสูบฉีดเลือด
การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้นเฉียบพลัน และยังลดประสิทธิภาพของยาลดความดันโลหิตอีกด้วย ในขณะที่คาเฟอีนจากกาแฟ ชา หรือเครื่องดื่มชูกำลัง สามารถกระตุ้นให้ระบบประสาทส่วนกลางทำงานหนักขึ้น ส่งผลให้หัวใจเต้นเร็วและทำให้ความดันโลหิตพุ่งสูงขึ้นชั่วคราวได้
ขนมหวานและอาหารไม่ได้ส่งผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดเท่านั้น แต่การบริโภคน้ำตาลในปริมาณที่มากเกินไปจะนำไปสู่ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วน ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดโรคความดันโลหิตสูง นอกจากนี้ น้ำตาลยังส่งผลกระทบต่อกระบวนการทำงานของหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดหดตัวได้ยากขึ้น
เมื่อทราบแล้วว่าอาหารประเภทไหนที่ควรหลีกเลี่ยง การหันมาเลือกรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพหลอดเลือดและหัวใจ ก็จะช่วยให้สามารถควบคุมระดับความดันให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมได้ง่ายขึ้น โดยมีแนวทางปฏิบัติดังนี้
เลือกอาหารสดแทนอาหารแปรรูป ควรเน้นการรับประทานผักสด ผลไม้ที่ไม่หวานจัด เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน เช่น อกไก่หรือเนื้อปลา และธัญพืชเต็มเมล็ด เพื่อให้ร่างกายได้รับวิตามิน แร่ธาตุ และใยอาหารอย่างเต็มที่
เลือกเมนูต้ม นึ่ง ย่าง อบ แทนของทอด การปรับเปลี่ยนกรรมวิธีการปรุงอาหารช่วยลดปริมาณไขมันอิ่มตัว และแคลอรีลงได้มาก ควรหลีกเลี่ยงเมนูทอดซ้ำ หรืออาหารที่ใช้น้ำมันปริมาณมากในการทำอาหาร
ใช้สมุนไพรเพิ่มรสชาติแทนเกลือ เพื่อลดการพึ่งพาโซเดียม สามารถเลือกใช้เครื่องเทศ และสมุนไพรที่มีฤทธิ์ช่วยลดความดันโลหิต สมุนไพรที่มีกลิ่นหอมและมีสรรพคุณบำรุงร่างกาย เช่น กระเทียม หอมแดง ขิง ข่า ตะไคร้ และมะนาว มาช่วยแต่งเติมรสชาติทำให้อาหารกลมกล่อม และน่ารับประทานยิ่งขึ้นโดยไม่ต้องเติมเกลือ หรือน้ำปลาเพิ่มเลย
การปรับพฤติกรรมการทานอาหารเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพเท่านั้น สิ่งสำคัญที่จะช่วยให้รับมือกับโรคนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ คือการมีเครื่องวัดความดันติดบ้านไว้ เพื่อติดตามระดับความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งปัจจุบันสามารถทำได้สะดวกสบายยิ่งขึ้นเมื่อใช้งานคู่กับแอพวัดความดัน อย่าง OMRON connect ที่เพิ่งพัฒนาให้ตอบโจทย์การใช้งานง่ายและสะดวกขึ้น ตัวแอปจะเชื่อมต่อข้อมูลจากเครื่องไปยังสมาร์ตโฟนอัตโนมัติผ่าน Bluetooth ช่วยบันทึกประวัติอย่างเป็นระบบ แสดงสถิติผ่านกราฟที่ดูเข้าใจง่าย และยังสามารถแชร์รายงานข้อมูลสุขภาพนี้ส่งตรงถึงแพทย์ประจำตัว เพื่อใช้ประเมินและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น
เพราะการดูแลตัวเองเมื่อมีภาวะความดันโลหิตสูงไม่ใช่เรื่องยาก หากเริ่มต้นจากการใส่ใจในทุกมื้ออาหาร หลีกเลี่ยงสิ่งที่เป็นอันตราย ควบคู่ไปกับการออกกำลังกายอย่างเหมาะสม ทานยาตามแพทย์สั่ง และตรวจเช็กความดันโลหิตเป็นประจำ เพียงเท่านี้ก็สามารถมีสุขภาพที่ดีและใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจในทุกวัน
ผู้ป่วยความดันสูงสามารถดื่มกาแฟได้ แต่ควรจำกัดปริมาณไม่เกิน 1 - 2 แก้วต่อวัน และควรหลีกเลี่ยงการดื่มในช่วงที่ความดันโลหิตยังควบคุมไม่ได้ นอกจากนี้ ควรเลือกเป็นกาแฟดำที่ไม่เติมน้ำตาล ครีมเทียม หรือนมข้นหวาน เพื่อป้องกันไม่ให้ได้รับไขมันและน้ำตาลมากเกินไป
สามารถทานได้ แต่ต้องเลือกทานอย่างเหมาะสม เช่น เนื้อปลาทะเลที่มีโอเมก้า 3 สูง ซึ่งดีต่อระบบหลอดเลือด ส่วนอาหารทะเลประเภทปลาหมึก กุ้ง หรือหอย ควรจำกัดปริมาณเนื่องจากมีคอเลสเตอรอลสูง และที่สำคัญที่สุดคือต้องระวังเรื่องโซเดียมจากน้ำจิ้มซีฟู้ดหรือเกลือที่ใช้ในการปรุงรส
ควรหลีกเลี่ยง หรือจำกัดปริมาณให้น้อยที่สุด เนื่องจากของทอดอุดมไปด้วยไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ ซึ่งส่งผลให้เกิดการสะสมของไขมันในหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบและแข็ง ส่งผลให้ความดันโลหิตพุ่งสูงขึ้นและเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจได้ในอนาคต
ขอบคุณข้อมูลจาก:
ภาวิทย์ เพียรวิจิตร. (ม.ป.ป.). ลด งด เลี่ยง ถ้าไม่อยากเสี่ยงโรคความดันเลือดสูง. สืบค้นจาก https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/infographic/ลด-งด-เลี่ยง-ถ้าไม่อยากเ/
หมอเมย์. (ม.ป.ป). อาหารต้องห้าม ความดันสูง! ชาวความดันสูง ห้ามกินอะไร. สืบค้นจาก https://drmayclinic.com/hypertension-diet-to-avoid/
Alyson Powell. (2025). Worst Foods for High Blood Pressure. สืบค้นจาก https://www.webmd.com/hypertension-high-blood-pressure/ss/slideshow-worst-foods-high-blood-pressure
Kimberly Holland. (2024). Foods and Drinks to Avoid with High Blood Pressure. สืบค้นจาก https://www.healthline.com/health/high-blood-pressure-hypertension/foods-to-avoid
Victoria Taylor. (2024). The best and worst foods for high blood pressure. สืบค้นจาก https://www.bhf.org.uk/informationsupport/heart-matters-magazine/nutrition/foods-that-lower-blood-pressure
|
บทความก่อนหน้า วิธีเลือกขนาด ผ้าพันแขนสำหรับวัดความดัน ที่เหมาะสม สำหรับเครื่องวัดความดันโลหิต |
บทความถัดไป อันตรายจากเสียงดังส่งผลต่อความดันอย่างไร? รู้ทันภัยใกล้ตัว! |
