Tụt huyết áp thường xuất hiện bất ngờ với cảm giác chóng mặt, choáng váng, mệt mỏi, khiến nhiều người lo lắng không biết nên xử lý thế nào để cơ thể nhanh chóng ổn định. Việc không biết tụt huyết áp nên ăn gì có thể làm tình trạng kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Bài viết của Omron sẽ gợi ý 12 thực phẩm nên ăn và các lưu ý giúp hỗ trợ ổn định huyết áp hiệu quả và an toàn.
Theo Cleveland Clinic, tụt huyết áp là tình trạng chỉ số huyết áp giảm xuống dưới 90/60 mmHg, trong khi mức huyết áp bình thường thường là khoảng 120/80 mmHg. Khi huyết áp giảm, lực đẩy của máu lên thành động mạch trở nên yếu hơn, dẫn đến giảm lượng máu và oxy cung cấp cho các cơ quan trong cơ thể.
Các triệu chứng phổ biến của tụt huyết áp bao gồm:
Tầm nhìn mờ hoặc mất tầm nhìn tạm thời
Chóng mặt hoặc choáng váng
Ngất xỉu
Mệt mỏi
Khó tập trung
Buồn nôn
Người bị tụt huyết áp có thể xuất hiện chóng mặt, mờ mắt, mệt mỏi hoặc ngất xỉu
Dinh dưỡng giữ vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và hỗ trợ cải thiện tình trạng huyết áp thấp giúp tăng thể tích máu, ổn định huyết áp và giảm các triệu chứng như chóng mặt, mệt mỏi.
Tăng thể tích máu: Cung cấp đủ nước, chất điện giải và protein giúp máu lưu thông tốt hơn.
Ổn định huyết áp: nhờ cân bằng lượng muối, kali và các dưỡng chất cần thiết.
Giảm các triệu chứng: Như chóng mặt, mệt mỏi, choáng váng.
Ở mức độ nhẹ, huyết áp thấp có thể không gây biểu hiện rõ ràng. Tuy nhiên, khi tình trạng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, cơ thể có thể gặp nhiều rủi ro và ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan quan trọng như tim, não, thận, gan và hệ thần kinh. Vì vậy, xây dựng chế độ ăn giàu dinh dưỡng, bổ sung đủ nước và điều chỉnh lượng muối hợp lý là những yếu tố cần thiết để hỗ trợ ổn định huyết áp.
Ngược lại, thói quen ăn uống thiếu khoa học như bỏ bữa, thiếu dinh dưỡng hoặc hạn chế muối quá mức có thể khiến huyết áp giảm sâu và làm các triệu chứng trở nên nặng hơn. Do đó, chú trọng đến chế độ dinh dưỡng hằng ngày là giải pháp quan trọng giúp kiểm soát huyết áp thấp và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Người bị tụt huyết áp nên ưu tiên các món mặn (bổ sung muối), thực phẩm giàu sắt (thịt đỏ, gan trứng), vitamin B12/Folate, các loại hạt (hạnh nhân) và trái cây (cam, nho, dưa hấu) để duy trì thể tích máu và cung cấp năng lượng cho cơ thể. Đồng thời, bổ sung thêm cà phê, trà gừng, rễ cam thảo hoặc nước điện giải giúp tăng huyết áp nhanh chóng.
Thực phẩm giàu muối: Muối chứa Natri giúp cân bằng nước, duy trì thể tích máu và ổn định huyết áp. Người bị tụt huyết áp có thể bổ sung muối qua các loại canh, súp, nước điện giải, gia vị mặn, hạt mặn hoặc quả ô liu. Tuy nhiên, nếu bạn mắc bệnh tim mạch hoặc thận, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng lượng muối.
Thực phẩm giàu sắt và Vitamin B12: Các thực phẩm giàu sắt và vitamin B12 như gan lợn, thịt đỏ, trứng, tôm, cá và nho khô giúp cải thiện thiếu máu, nguyên nhân gây huyết áp thấp, đồng thời bổ sung năng lượng và hỗ trợ sản xuất hồng cầu. Các loại đậu và sữa cung cấp folate, protein và khoáng chất, góp phần nâng cao tuần hoàn máu và giảm nguy cơ tụt huyết áp.
Trái cây và rau xanh: Trái cây như chuối, cam, quýt và rau xanh như cải bó xôi, rau bina, bông cải xanh chứa vitamin C, folate, magie cùng nhiều khoáng chất và kali, giúp hỗ trợ tuần hoàn, duy trì huyết áp ổn định, giảm mệt mỏi, nâng cao sức khỏe tim mạch và tăng cường năng lượng cho cơ thể.
Thực phẩm giàu năng lượng và dinh dưỡng: Như hạnh nhân, ôliu, socola đen và sữa cung cấp protein, chất béo lành mạnh cùng khoáng chất, giúp duy trì năng lượng, ổn định huyết áp và cải thiện thể trạng. Rễ cam thảo có thể hỗ trợ tăng huyết áp nhờ cơ chế giữ muối và nước, những người mang thai, mắc bệnh tim mạch hoặc đang dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Caffeine: Có trong cà phê hoặc trà giúp tăng huyết áp tạm thời nhờ kích thích hệ thần kinh và cải thiện lưu thông máu. Nên sử dụng với lượng vừa phải để tránh ảnh hưởng đến tim mạch và giấc ngủ.
Nước ép trái cây: Như nho, lựu,… Cung cấp vitamin và hỗ trợ tuần hoàn máu, giúp tăng năng lượng nhanh chóng.
Nước lọc hoặc nước điện giải: Giúp duy trì thể tích máu, tránh tụt huyết áp. Nên uống đủ khoảng 2 lít/ngày để cơ thể không bị thiếu nước.
Sử dụng muối hợp lý trong khẩu phần ăn giúp hỗ trợ kiểm soát huyết áp thấp
Người bị tụt huyết áp nên hạn chế các thực phẩm làm giãn mạch hoặc hạ huyết áp, đồng thời tránh những thực phẩm có thể gây tụt huyết áp sau khi ăn:
Cà chua: Chứa lycopene và axit hữu cơ giúp giãn mạch, nếu ăn nhiều có thể gây đau đầu, chóng mặt ở người huyết áp thấp.
Cần tây: Chứa flavonoid và axit phthalic làm giãn mạch, hạ áp lực động mạch, dễ gây hoa mắt và chóng mặt nếu dùng nhiều.
Cà rốt: Giàu muối succinic và kali, có thể thúc đẩy đào thải natri, làm huyết áp giảm ở người nhạy cảm.
Táo mèo: Chứa flavonoid và axit hữu cơ hỗ trợ giãn mạch, dễ làm giảm huyết áp khi ăn nhiều.
Tỏi, hành tây: Nhiều allicin và hợp chất lưu huỳnh giúp thư giãn mạch máu, góp phần làm huyết áp hạ thấp.
Mướp đắng (khổ qua): Chứa charantin và glycosid làm giãn mạch và tăng thải nước, dẫn đến giảm huyết áp nhanh.
Hạt hướng dương, hạt dẻ nướng: Chứa magie và axit béo làm giãn mạch, có thể giảm huyết áp ở người vốn thấp.
Sữa ong chúa: Protein và peptide có tác dụng giãn mạch và tăng bài tiết nước, làm giảm áp lực máu.
Thực phẩm giàu tinh bột/đường tinh chế: Bánh mì trắng, mì sợi, đồ ngọt tiêu hóa nhanh, khiến đường huyết tăng rồi tụt nhanh, dẫn đến huyết áp giảm sau ăn.
Đồ uống có cồn: Rượu, bia gây giãn mạch và mất nước, dễ làm huyết áp tụt đột ngột, kèm hoa mắt và choáng váng.
Thực phẩm giàu kali: Chuối, khoai lang, khoai tây, rau lá xanh, đậu xanh… Kali thúc đẩy đào thải natri qua thận, làm giảm huyết áp, cần hạn chế với người tụt huyết áp.
Người bị huyết áp thấp nên hạn chế cà chua để tránh làm giảm huyết áp
Ngoài chế độ ăn uống hợp lý, người huyết áp thấp cần duy trì lối sống khoa học để hạn chế tình trạng chóng mặt, mệt mỏi và tụt huyết áp đột ngột. Những lưu ý dưới đây giúp hỗ trợ kiểm soát huyết áp ổn định và cải thiện sức khỏe tim mạch lâu dài.
Chia nhỏ bữa ăn: Chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, hạn chế tiêu thụ tinh bột hấp thu nhanh để tránh tình trạng huyết áp giảm sau khi ăn. Ưu tiên các thực phẩm giàu đạm, chất xơ và tinh bột chậm tiêu để duy trì năng lượng ổn định.
Uống đủ nước: Duy trì lượng nước hàng ngày từ 1,5 - 2 lít để tăng thể tích máu và hạn chế mất nước. Trong những ngày vận động nhiều hoặc thời tiết nóng, có thể bổ sung thêm nước điện giải để hỗ trợ cân bằng điện giải và huyết áp.
Bổ sung đạm hợp lý: Bao gồm các nguồn đạm như thịt nạc, cá, trứng, sữa và đậu. Đạm giúp cung cấp năng lượng, tăng cường sức bền cho hệ tim mạch, đồng thời hỗ trợ tái tạo tế bào và giảm cảm giác mệt mỏi. Kết hợp đạm với tinh bột và rau xanh để đảm bảo cân đối dinh dưỡng.
Ngủ đủ giấc: Thiếu ngủ có thể gây rối loạn hệ thần kinh, làm ảnh hưởng đến khả năng điều hòa huyết áp. Người huyết áp thấp nên ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, tránh thức khuya và nghỉ trưa ngắn để cơ thể phục hồi năng lượng, giúp duy trì nhịp tim và tuần hoàn máu ổn định hơn.
Tránh đổi tư thế đột ngột: Khi chuyển từ tư thế nằm hoặc ngồi sang đứng, cần thực hiện một cách từ từ để tránh tụt huyết áp đột ngột gây chóng mặt hoặc ngất xỉu. Việc này giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với lượng máu chảy về não.
Tập thể dục đều đặn: Các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, đạp xe hoặc bơi lội giúp thúc đẩy tuần hoàn máu, nâng cao sức khỏe tim mạch và điều hòa huyết áp. Nên duy trì tập luyện khoảng 20 - 30 phút mỗi ngày, tránh vận động quá sức để không gây phản tác dụng.
Sử dụng dụng cụ hỗ trợ lưu thông máu: Vớ nén y khoa có thể giúp cải thiện lưu thông máu ở chân, giảm nguy cơ tụt huyết áp tư thế và hạn chế chóng mặt khi đứng lâu hoặc di chuyển nhiều.
Tránh tiếp xúc với nắng nóng: Thời tiết oi bức dễ gây mất nước nhanh và giãn mạch, làm huyết áp giảm. Khi ra ngoài, nên đội mũ, mặc quần áo thoáng mát, hạn chế đứng lâu dưới trời nắng, uống đủ nước và nghỉ ngơi khi cảm thấy mệt.
Thường xuyên kiểm tra huyết áp bằng máy đo huyết áp Omron: Theo dõi huyết áp định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt kịp thời. Người huyết áp thấp nên đo huyết áp vào buổi sáng, trước khi ngủ hoặc khi xuất hiện triệu chứng chóng mặt, mệt mỏi để kiểm soát tình trạng sức khỏe tốt hơn.
Hiểu rõ tụt huyết áp nên ăn gì và duy trì lối sống phù hợp sẽ giúp người đọc kiểm soát tốt hơn tình trạng sức khỏe và hạn chế các triệu chứng chóng mặt, mệt mỏi trong sinh hoạt hằng ngày. Việc theo dõi huyết áp định kỳ bằng máy đo huyết áp Omron giúp chủ động hơn trong việc quản lý huyết áp và chăm sóc cơ thể ổn định hơn mỗi ngày.
|
Bài viết trước Người cao huyết áp có nên xông hơi? Những lưu ý quan trọng cần biết |
Bài viết tiếp theo Tụt huyết áp - Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử trí an toàn |