Cảm mạo là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị tại nhà

Thời tiết thay đổi đột ngột khiến nhiều người dễ bị cảm mạo nhưng thường chủ quan vì nghĩ bệnh sẽ tự khỏi. Tuy nhiên, nếu chăm sóc không đúng cách hoặc nhầm lẫn với các bệnh hô hấp khác, tình trạng có thể kéo dài và gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Bài viết dưới đây Omron sẽ giúp bạn hiểu rõ cảm mạo là gì, nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách xử trí an toàn tại nhà.

Cảm mạo là bệnh gì?

Cảm mạo là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên cấp tính, thường do virus gây ra. Khi virus xâm nhập vào niêm mạc mũi và họng, chúng kích hoạt phản ứng viêm và làm gián đoạn chức năng hô hấp ở đường trên.

Theo MedlinePlus, có hơn 200 loại virus có thể gây ra bệnh này, trong đó rhinovirus là tác nhân phổ biến nhất. Bệnh thường diễn tiến nhẹ và tự khỏi sau một đến hai tuần. Tuy nhiên, triệu chứng ho đôi khi kéo dài hơn, do niêm mạc đường hô hấp vẫn còn nhạy cảm và chưa phục hồi hoàn toàn.

Triệu chứng thường gặp khi bị cảm mạo

Triệu chứng cảm mạo thường khởi phát với hắt hơi, sổ mũi hoặc nghẹt mũi, đau rát họng, ho, sốt nhẹ, đau đầu và mỏi cơ thể. Tuy nhiên, biểu hiện cụ thể sẽ khác nhau tùy theo thể bệnh.

Cảm mạo phong hàn đặc trưng bởi các triệu chứng sau:

• Ớn lạnh, rét run, sợ gió và sợ lạnh

• Đau nhức đầu vùng gáy, đau mỏi xương khớp

• Nghẹt mũi, nước mũi trong

• Ho khan, đau họng

• Không ra mồ hôi hoặc rất ít

Cảm mạo phong nhiệt biểu hiện khác biệt hơn:

• Sốt cao, ít sợ lạnh nhưng vẫn sợ gió

• Họng đỏ, đau rát, miệng khô

• Nước mũi đặc

• Ho có đờm vàng

• Đau mình mẩy, mệt mỏi

Ngoài ra, cả hai thể đều có thể kèm theo mệt mỏi, chán ăn, khó tiêu và cảm giác nặng đầu, đau nhức vùng vai gáy.

Cảm mạo thường gây hắt hơi, sổ mũi, ho, sốt nhẹ và đau mỏi cơ thể tùy theo từng thể bệnh

Phân biệt cảm mạo và cảm cúm

Cảm mạo và cảm cúm đều là bệnh đường hô hấp nhưng khác nhau ở mức độ và triệu chứng. Cảm mạo thường nhẹ, chủ yếu sổ mũi, đau họng, hắt hơi và hồi phục nhanh. Trong khi đó, cảm cúm thường khởi phát đột ngột với sốt cao, đau nhức cơ thể, mệt mỏi nhiều và có nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm nếu không chăm sóc đúng cách.

Nguyên nhân phổ biến gây cảm mạo

Cảm mạo thường xuất hiện khi cơ thể bị nhiễm lạnh, thay đổi thời tiết đột ngột hoặc suy giảm sức đề kháng. Ngoài ra, thói quen sinh hoạt thiếu điều độ và môi trường sống cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

• Thời tiết giao mùa, nhiệt độ chênh lệch lớn giữa ngày và đêm.

• Tiếp xúc gió lạnh, mưa phùn, tắm nước lạnh hoặc ra ngoài khi đang đổ mồ hôi.

• Ngâm mình trong nước quá lâu hoặc phơi sương.

• Nằm máy lạnh quá lạnh, đặc biệt khi ngủ.

• Thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, chế độ ăn thiếu chất.

• Cơ thể suy nhược do bệnh nền hoặc mới ốm dậy chưa hồi phục hoàn toàn.

• Phụ nữ mới sinh tiếp xúc nước lạnh sớm.

• Thời tiết nóng bức, tiếp xúc nắng gắt hoặc ăn nhiều đồ cay nóng, uống ít nước.

Một số phương pháp chữa trị cảm mạo tại nhà

Chữa cảm mạo tại nhà chủ yếu tập trung vào việc hỗ trợ cơ thể phục hồi tự nhiên, giảm triệu chứng và tăng cường sức đề kháng. Dưới đây là các phương pháp đơn giản, dễ áp dụng trong sinh hoạt hằng ngày:

• Nghỉ ngơi và giữ ấm cơ thể: Ngủ đủ giấc, tránh gió lùa, mặc đủ ấm để cơ thể tập trung phục hồi. Đây là bước nền tảng, hỗ trợ mọi phương pháp điều trị khác.

• Uống đủ nước: Nước lọc, nước ép cam chanh, nước dừa giúp bù điện giải, làm loãng đờm và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.

• Ăn thức ăn dễ tiêu: Súp gà, cháo, cá hồi, sữa chua giúp bổ sung dinh dưỡng mà không gây đầy bụng, tạo điều kiện cho cơ thể hấp thu dưỡng chất để hồi phục.

• Xông hơi giải cảm: Đun sôi các loại lá có tinh dầu gồm bạc hà, tía tô, kinh giới, sả, chanh, bưởi, lá tre, cúc tần. Xông toàn thân trong phòng kín, trùm kín người, tránh gió lùa cho đến khi toát mồ hôi, sau đó lau khô và thay quần áo ngay. Phương pháp này giúp cơ thể toát mồ hôi, thông khiếu và đẩy tà khí ra ngoài. Lưu ý không áp dụng cho trẻ nhỏ.

• Uống trà gừng: Gừng tươi giã nát đun với nước, thêm mật ong hoặc đường đỏ, uống khi còn ấm. Gừng có vị cay, tính ấm, giúp tán hàn, tiêu đờm và làm ấm cơ thể từ bên trong. Dùng hai đến ba lần mỗi ngày cho đến khi triệu chứng thuyên giảm.

• Rửa mũi và súc miệng: Dùng nước muối sinh lý vệ sinh mũi họng hằng ngày giúp giảm nghẹt mũi, ngăn viêm họng lan rộng và hỗ trợ đường hô hấp trên phục hồi nhanh hơn.

• Ngâm chân và bấm huyệt: Ngâm chân với nước ấm pha gừng hoặc muối khoảng 15 đến 20 phút trước khi ngủ. Kết hợp bấm huyệt phong trì và hợp cốc giúp giảm nhức đầu, lưu thông khí huyết. Mỗi huyệt day bấm từ 30 đến 60 giây với lực vừa phải, cảm thấy đau nhẹ là đạt yêu cầu.

Uống trà gừng ấm giúp làm ấm cơ thể, giảm ho, tiêu đờm và hỗ trợ cải thiện triệu chứng cảm mạo tại nhà

Khi nào cần đi khám bác sĩ

Theo Mayo Clinic, cảm mạo thường tự khỏi sau 7 đến 10 ngày, nhưng một số trường hợp cần đến gặp bác sĩ để tránh biến chứng nguy hiểm.

Đối với người lớn, cần đến cơ sở y tế khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Triệu chứng không cải thiện hoặc ngày càng nặng hơn.

• Sốt trên 38.5°C kéo dài hơn ba ngày.

• Sốt trở lại sau khi đã hạ.

• Đau họng dữ dội, đau đầu hoặc đau xoang nặng.

Đối với trẻ em, cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay khi có các biểu hiện sau:

• Trẻ sơ sinh dưới 12 tuần tuổi sốt từ 38°C trở lên.

• Sốt tăng dần hoặc kéo dài hơn hai ngày ở trẻ ở bất kỳ độ tuổi nào.

• Đau đầu, đau họng hoặc ho ngày càng nặng hơn.

• Khó thở hoặc thở khò khè.

• Đau tai.

• Trẻ quấy khóc bất thường hoặc li bì khác thường.

• Bỏ bú hoặc không chịu ăn uống.

Các biện pháp phòng ngừa cảm mạo

Để phòng ngừa cảm mạo hiệu quả, cần duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh, tăng cường sức đề kháng và hạn chế các yếu tố làm suy yếu cơ thể. Dưới đây là những biện pháp phòng ngừa được khuyến nghị:

• Vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt sau khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc nơi công cộng. Hạn chế chạm tay vào mắt, mũi, miệng.

• Giữ ấm cơ thể: Khi thời tiết chuyển mùa hoặc thay đổi đột ngột, cần giữ ấm vùng cổ, ngực và chân. Tránh để cơ thể nhiễm lạnh hoặc nhiễm gió.

• Ăn uống đủ chất: Bổ sung đầy đủ vitamin, đặc biệt là vitamin C và kẽm, giúp tăng cường hệ miễn dịch và nâng cao sức đề kháng.

• Tập luyện thể dục: Tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần thoải mái giúp cơ thể chống lại virus hiệu quả hơn.

• Uống đủ nước: Giúp cơ thể đào thải độc tố và duy trì chức năng của các cơ quan.

• Hạn chế tiếp xúc nguồn bệnh: Đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc tiếp xúc với người bệnh. Tránh tụ tập nơi đông người khi đang có dịch.

• Vệ sinh môi trường sống: Giữ nhà cửa thoáng mát, lau sạch các bề mặt và vật dụng thường xuyên để hạn chế sự phát triển của virus.

• Theo dõi thân nhiệt chủ động với nhiệt kế điện tử Omron: Thiết bị cho kết quả chính xác trong 60 giây, an toàn tuyệt đối nhờ không chứa thủy ngân. Hãy đo thân nhiệt thường xuyên để phát hiện sớm dấu hiệu cảm mạo.

Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giúp bạn hiểu rõ cảm mạo là gì, cách nhận biết và chăm sóc cơ thể đúng cách khi mắc bệnh. Đừng quên theo dõi thân nhiệt thường xuyên với nhiệt kế điện tử Omron để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và chủ động bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.